1 Dakikada Özet
Tarım ve Orman Bakanlığı, insan sağlığını ve tüketici haklarını en üst düzeyde korumak amacıyla “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği”ni yayımladı. 20 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan bu düzenleme, ülkemizde daha önce ticari veya kitlesel tüketimi bulunmayan gıda maddelerinin piyasaya arz edilmeden önce sıkı bir güvenlik kontrolünden ve izin prosedüründen geçmesini zorunlu kılıyor. Gıda işletmecilerinin, ithal veya yerli gıda ürünlerini piyasaya sunmadan önce bu kurallara tam uyum sağlaması gerekiyor.
Öne Çıkan Önemli Maddeler:
- 31 Aralık 2025 Miladı: Bu tarihten önce ülkemizde insan tüketimine yönelik önemli ölçüde kullanılmayan tüm gıdalar “Yeni Gıda” statüsünde değerlendirilecektir.
- Domuz ve Böcek Kaynaklı Ürünlere Yasak: Domuz ve böcek kaynaklı yeni gıda başvuruları kesinlikle kabul edilmeyecek ve bu ürünlere izin verilmeyecektir.
- Bakanlık İzni Şart: Güvenlik riski taşımayan ve tüketicileri yanıltmayan yeni gıdalar, Bakanlıkça onaylanarak resmi bir “Yeni Gıdalar Listesi”ne eklendikten sonra piyasaya arz edilebilecektir.
- Geçiş Süreci: Yönetmeliğin yayımından önce faaliyet gösteren gıda işletmelerine, yeni listeye ve kurallara uyum sağlamaları için 30 Haziran 2027 tarihine kadar süre tanınmıştır.
Hangi Ürünler “Yeni Gıda” Sayılır?
Yönetmeliğe göre, 31 Aralık 2025 tarihinden önce ülkemizde kayda değer bir tüketim geçmişi olmayan ve aşağıdaki kategorilerden en az birine giren ürünler yeni gıda olarak kabul edilir:
- Yeni veya kasıtlı olarak değiştirilmiş moleküler yapıya sahip gıdalar.
- Mikroorganizma, mantar, alg veya mineral esaslı materyallerden üretilen gıdalar.
- Hücre veya doku kültüründen elde edilen ürünler.
- Geleneksel olmayan yöntemlerle yetiştirilen bitkiler veya ülkemizde tüketim geçmişi olmayan hayvanlardan elde edilen gıdalar.
- Özel bir amaçla üretilen ve yapısı değiştirilmiş “tasarlanmış nanomateryaller”.
Yönetmelik Kapsamı Dışında Kalanlar
Aşağıdaki ürün grupları, kendi özel mevzuatlarına tabi oldukları için bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır:
- GDO ve GDO’lu ürünler.
- Gıda enzimleri ve gıda katkı maddeleri.
- Aroma vericiler ve ekstraksiyon çözücüleri.
Statü Belirleme ve Danışma Süreci
Gıda işletmecileri, piyasaya sunmak istedikleri ürünlerin yeni gıda kapsamına girip girmediğini kontrol etmekle yükümlüdür. Eğer ürünün statüsünden emin değillerse, gıdayı piyasaya arz etmeden önce Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne danışmak ve gerekli bilgileri sunmak zorundadırlar. Bu sürecin detayları aynı tarihte yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2026/3) ile yürütülür.
Genel İzin Süreci ve Başvuru Şartları
Yeni bir gıdanın piyasaya arz edilebilmesi için Genel Müdürlüğe resmi bir başvuru yapılması gerekir. Başvuru dosyasında ürünün detaylı bileşimi, üretim süreci, insan sağlığına risk oluşturmadığını gösteren bilimsel kanıtlar ve analiz metotları yer almalıdır.
- Geçerlilik Kontrolü: Genel Müdürlük başvuruyu 45 iş günü içinde inceler ve uygunsa Bilimsel Komisyona sevk eder.
- Bilimsel Değerlendirme: Bilimsel Komisyon, 9 ay içinde gıdanın güvenilirliğini inceleyerek bilimsel görüşünü oluşturur. İlave bilgi talebi durumunda bu süre uzatılabilir.
- Kamuoyu Görüşü: Hazırlanan bilimsel görüş taslağı 30 gün süreyle kamuoyunun değerlendirmesine açılır.
Diğer Ülkelerden Gelen Geleneksel Gıdalar İçin Özel Bildirim Yolu
Eğer ithal edilmek istenen ürün, diğer bir ülkede en az bir ülkenin önemli bir nüfusu tarafından en az 25 yıldır güvenle tüketiliyorsa, tam başvuru yerine daha hızlı olan “Bildirim Prosedürü” tercih edilebilir.
- Bu bildirimler 45 iş günlük kontrolün ardından Bilimsel Komisyona iletilir.
- Komisyon, geleneksel gıdanın güvenilirliğine ilişkin bir itirazı yoksa 4 ay içinde olumlu görüş bildirir ve ürün Yeni Gıdalar Listesi’ne eklenir.
- Eğer güvenilirlik açısından bir itiraz gelirse, bildirim reddedilir ve ithalatçı firmanın kapsamlı bir izin başvurusu yapması gerekir.
Veri ve Ticari Sırların Korunması
Başvuru sahipleri, süreç boyunca üretim yöntemi, ticari stratejiler ve ürünün nicel bileşimi gibi hassas bilgilerin gizli tutulmasını talep edebilirler. Ayrıca, yeni geliştirilmiş bilimsel veriler, gıdaya izin verildiği tarihten itibaren 5 yıl süreyle ilk başvuru sahibinin onayı olmaksızın başka bir firmanın başvurusunda kullanılamaz (veri koruma hakkı).
Yasal Uyum ve Geçiş Dönemi (Kritik Tarihler)
Halihazırda piyasada faaliyet gösteren gıda işletmecileri, İzin Verilen Yeni Gıdalar Listesi’ne (EK-1) 30 Haziran 2027 tarihine kadar uyum sağlamak zorundadır. Bu tarihten önce etiketlenmiş veya piyasaya arz edilmiş olan ürünler, raf ömrü sonuna kadar piyasada kalmaya devam edebilecektir. Yönetmelik kurallarına aykırı hareket edenler hakkında 5996 sayılı Kanun uyarınca idari yaptırımlar uygulanacaktır.
Resmi Kaynak ve İnceleme: Yeni mevzuatın tam metnine ve detaylarına ulaşmak için Resmî Gazete internet sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Bizimle İletişime Geçin
Yeni Gıdalar Yönetmeliği kapsamında ithal etmeyi planladığınız ürünlerin statü tespiti, Bakanlık başvuru ve bildirim süreçlerinin yönetilmesi ile gümrük süreçlerinde uzman desteği almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
📧 E-posta: info@seckingumruk.com.tr
📞 Telefon: 0212 603 35 35
Seçkin Gümrük olarak, gıda ithalatı ve güncel mevzuat uyum yönetiminde hatasız, hızlı ve profesyonel çözümlerimizle her zaman yanınızdayız.
Güncel Mevzuat Takibi
Güncel mevzuat değişikliklerine ilişkin bilgilendirme yazılarımız düzenli olarak yayımlanmaktadır. Tüm gümrük, dış ticaret ve gıda mevzuatı paylaşımlarını incelemek için ilgili kategori sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
