1 Dakikada Özet
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (No: 2026/3), 20 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu tebliğ; gıda sektöründe inovatif, modern veya farklı ülkelerden gelen geleneksel ürünlerin pazarımıza sunulmadan önceki onay, danışma ve risk değerlendirme süreçlerini net kurallara bağlamaktadır.
- Statü Belirleme: Bir gıdanın “yeni gıda” kapsamına girip girmediğini belirlemek için gıda işletmecilerinin Bakanlığa yapacağı danışma talebi prosedürü netleşti.
- Onay ve Başvuru Şartları: İlk kez piyasaya arz edilecek yeni gıdalar ile nanomateryal içeren ürünlerin idari ve bilimsel başvuru dosyası gereklilikleri belirlendi.
- Geleneksel Gıdalar: Başka ülkelerde güvenle tüketilen ancak ülkemizde bilinmeyen geleneksel gıdaların ithalatı ve bildirimi için özel kurallar getirildi.
- Gizlilik ve Koruma: Başvuru sahiplerinin ticari sırlarını ve rekabetçi konumlarını korumak amacıyla veri gizliliği esası ve istisnaları tanımlandı.
Yeni Tebliğ, gıda işletmelerinin pazara yeni ürün sunarken izlemesi gereken bürokratik ve bilimsel haritayı 3 ana süreç altında toplamaktadır:
A) Yeni Gıda Statüsü Danışma Prosedürü
Gıda işletmecileri, ürettikleri veya ithal etmek istedikleri bir gıdanın “yeni gıda” olup olmadığından emin olamadıklarında Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne danışma talebinde bulunacaktır. Bu süreç şu şekilde işleyecektir:
- İşletmeci, tebliğ ekinde yer alan dilekçe ve teknik dosya ile başvurur.
- Genel Müdürlük dosyayı inceleyerek eksiklik durumunda ek bilgi talep eder.
- Dosya geçerli kabul edildikten sonra 4 ay içinde karar açıklanır (gerekirse bu süre 4 ay daha uzatılabilir).
- Alınan kararlar (gıdanın tanımı ve statüsü) Bakanlığın internet sitesinde şeffaf bir şekilde ilan edilir.
B) Yeni Gıda İzin ve Onay Başvuruları
Yeni gıda olarak sınıflandırılan bir ürünün ticari olarak piyasaya arz edilebilmesi için kapsamlı bir izin dosyası sunulmalıdır. Süreç, uluslararası standartlarda bir risk değerlendirmesi yapılabilmesini amaçlar.
- Ön Kontrol: Genel Müdürlük başvuruyu aldıktan sonra 15 iş günü içinde usul yönünden ön inceleme yapar.
- Detaylı Kontrol: Risk değerlendirmesine yönelik teknik ve detaylı inceleme 30 iş günü içinde tamamlanır.
C) Başka Ülkelerden Gelen Geleneksel Gıdaların Bildirimi
Üçüncü ülkelerde uzun yıllardır güvenle tüketilen ancak Türkiye pazarında geçmişi bulunmayan geleneksel gıdalar için daha hızlı işleyen bir bildirim mekanizması kurulmuştur. Bu kapsamda sunulacak dosyaların, ürünün ilgili ülkedeki güvenli tüketim geçmişini kanıtlaması beklenmektedir.
Tebliğ, Avrupa Birliği (AB) uyum yasaları çerçevesinde hazırlanmış olup, başvurularda talep edilen idari ve bilimsel verilerin standartlarını oldukça yüksek tutmaktadır.
İdari ve Bilimsel Veri Zorunlulukları
Başvuru sahipleri, teknik dosyalarında sadece idari bilgileri (üretici bilgileri, yetkili kişi vb.) değil, aynı zamanda ürünün güvenliğini ispatlayan laboratuvar çalışmalarını da sunmak zorundadır:
- Toksikolojik Veriler: Yapılan bilimsel çalışmaların İyi Laboratuvar Uygulamaları (İLU) ilkelerine uygun olması şarttır.
- Nanomateryal Kriteri: Eğer ürün tasarlanmış nanomateryal içeriyorsa, özel tespit ve karakterizasyon test yöntemlerinin dosyada sunulması zorunludur.
- Bilimsel Komisyon İncelemesi: Kurulan bilimsel komisyon; ürünün bileşimini, üretim sürecini, alerjenitesini, emilim/metabolizma verilerini ve beslenme yönünden oluşturabileceği riskleri detaylı raporlayacaktır.
Ticari Gizlilik ve Rekabetin Korunması
Gıda işletmecilerinin AR-GE çalışmalarını korumak adına, dosyada yer alan ve açıklanması halinde firmaya maddi zarar verebilecek kritik verilerin gizli tutulması talep edilebilir. Ancak; firma adı, gıdanın adı/tanımı ve insan sağlığını ilgilendiren risk analizlerinin özetleri hiçbir koşulda gizli tutulamaz. Firmalar, gizlilik kararlarını beğenmedikleri takdirde 3 hafta içinde başvurularını tamamen geri çekme hakkına sahiptir.
Resmî Kaynak ve Ekler: Tebliğ metnine, başvuru dilekçelerine ve teknik dosya örneklerine (EK-1, EK-2, EK-3, EK-4, EK-5) ulaşmak için Resmî Gazete İlgili Sayfası linkini ziyaret edebilirsiniz.
Bizimle İletişime Geçin
Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar mevzuat uyumu, teknik dosya hazırlığı, danışma talebi yönetimi ve ithalat süreçlerinde uzman desteği almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
📧 E-posta: info@seckingumruk.com.tr
📞 Telefon: 0212 603 35 35
Seçkin Gümrük olarak, gıda mevzuatındaki güncel gelişmelere tam uyumlu, hızlı ve hatasız lojistik ile gümrükleme çözümlerimizle her zaman yanınızdayız.
Güncel Mevzuat Bülteni
Gümrük, lojistik ve dış ticaret dünyasını etkileyen en güncel mevzuat değişikliklerini ve sirkülerlerimizi düzenli olarak yayımlıyoruz. Tüm paylaşımlarımızı kaçırmadan takip etmek için ilgili kategori sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
